বিশুদ্ধ ভোটাৰ

dainik janambhumi August 12, 2025

ডিজিটেল ডেস্কঃ The vote is precious. It is almost sacred. It is the most powerful nonviolent tool we have in a democracy.' জন লিৱিছ (Jhon Lewis)-এ কোৱা এই কথাষাৰ প্ৰতিখন গণতান্ত্রিক দেশৰ দায়বদ্ধ নাগৰিকে উপলব্ধি কৰে। এইগৰাকী ব্যক্তি হৈছে আমেৰিকাৰ এগৰাকী মানৱাধিকাৰ কৰ্মী। ১৯৮৭ চনৰ পৰা তেওঁ ২০২০ চনলৈকে সুদীর্ঘ কাল জর্জিয়াৰ পৰা মার্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংসদ (হাউছ অব্ ৰিপ্রেজেনটেটিভ) ত প্রতিনিধিত্ব কৰিছিল।

তেওঁৰ কথাষাৰৰ বিশ্বজুৰি গুৰুত্ব এইবাবেই যে এইগৰাকী ব্যক্তিৰ আমেৰিকাত গণতন্ত্র শক্তিশালী কৰাৰ বাবে অসীম অৱদান আছে। ১৯৬৩ চনৰ ২৮ আগষ্টৰ March on Washington (আজিকালিৰ প্ৰচলিত সংগ্রামী ভাষাত 'ব্রাশিংটন চলো') বৃহৎ কাৰ্যসূচীটোৰ নেতৃত্ব দিয়া ৬গৰাকী শীর্ষ নেতাৰ এগৰাকী আছিল এই লিৱিছ। প্রায় তিনি লাখ লোক সমরেত হোৱা সেই প্রতিবাদী কাৰ্যসূচীতে মার্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰে এটা ঐতিহাসিক ভাষণ প্রদান কৰিছিল যিটোৰ আজিও বিভিন্ন প্রসংগত চর্চা হৈ থাকে। সেই অধ্যায়ৰ আলোচনা উদ্দেশ্য নহয় যদিও লিবিছৰ উল্লিখিত বাণীৰ প্ৰসংগটো আহিল সম্প্রতি 'বিশুদ্ধ ভোটাৰ'ক কেন্দ্ৰ কৰি আমাৰ দেশত হৈ থকা ব্যাপক চর্চা, সমর্থন-প্রতিবাদৰ ঘটনা-প্ৰৱাহক কেন্দ্ৰ কৰি।

যোৱা কেইবা দশক ধৰি হৈ অহা অনিয়ম, জালিয়াতি, আতিশয্যৰ পৰিণতিত আমাৰ দেশৰ নিৰ্বাচন তথা ভোটদানৰ প্ৰক্ৰিয়াটো কেনেকৈ 'ভেঁকো-ভাওনা'ত পৰিণত হ'বলৈ ধৰিছে তাক নোদোহাৰিলেও নাগৰিক সমাজে ভালদৰেই বুজি পায়। সন্মুখত হৈ থকা বিচিত্র ভেঁকো-ভাওনাৰ বাবে সৎ নাগৰিকৰ ভোটদানৰ স্পৃহাই নোহোৱা হ'বলৈ ধৰিছে। ভাৰতে বিশ্বৰ বৃহত্তম গণতন্ত্র ৰূপে গর্ব কৰে যদিও প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক দল আৰু নেতাৰ কাৰচাজিৰ বাবে ভোটদানৰ ব্যৱস্থাটোত আহি পৰিবলৈ ধৰা বিশ্বাসহীনতাৰ সময়তে নির্বাচন আয়োগে বিহাৰত হঠাতে আৰু অভাৱনীয়ভাৱে আৰম্ভ কৰি দিলে ৰাজ্যখনৰ 'ভোটাৰ তালিকাৰ এক বিশেষ আৰু ব্যাপক সংশোধনী'ৰ এক চাঞ্চল্যকৰ প্ৰক্ৰিয়া যিটোৱে কেৱল বিহাৰৰ বিৰোধী ৰাজনৈতিক দল-নেতাকে নহয়, সমগ্র দেশৰে বিৰোধী পক্ষক হতচকিত কৰি তোলে। সংসদৰ চলিত বর্ষাকালীন অধিৱেশনত বিৰাজ কৰা অচলাৱস্থাৰ অন্যতম প্রধান বিষয় এই বিশেষ সংশোধনী। বিহাৰৰ এই বিশেষ সংশোধনীত নির্বাচন আয়োগে পোহৰলৈ অনা কেতবোৰ তথ্যৰ পৰাই ধাৰণা কৰিব পাৰি বিহাৰত কি ধৰণৰ নিৰ্বাচন ইমান দিনে চলি আহিছে।

তাত ২২ লাখ লোকৰ নাম ভোটাৰ তালিকাত এতিয়াও আছে যিসকলৰ ইতিমধ্যে মৃত্যু হৈছে, কিন্তু কোনোবাই তেওঁলোকৰ নামত ভোটদান কৰিয়েই আছে। আনহাতে, ৭ লাখ এনে নাম পোৱা গৈছে যাৰ একাধিক সমষ্টিত ভোটাৰ তালিকাত নাম আছে। ভোটাৰ তালিকাত থকা ৩৫ লাখ মানুহ শাৰীৰিকভাবে এতিয়া বিহাৰত নাই। তেওঁলোক স্থায়ীভাবে অন্য ঠাইলৈ গুচি গৈছে যদিও নিৰ্বাচনৰ সময়ত গৈ তাত বহুতেই ভোটদান কৰে। এনেকুৱা বৃহৎ পৰিমাণৰ 'ভুৱা' ভোটাৰে নিৰ্বাচন এটাক ব্যাপক হাৰত প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে সেয়া সহজেই অনুমেয়। এতিয়া নির্বাচন আয়োগে যি ১২বিধ নথি-পত্রক ভিত্তি কৰি ৰাজ্যখনত বিশেষ সংশোধনী প্রক্রিয়া আগবঢ়াই আছে তাত ভোটাৰ কাৰ্ড আৰু আধাৰ কাৰ্ডক গ্রাহ্য কৰিব খোজা নাই। কিন্তু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই দুবিধ নথিক গ্রাহ্য কৰিবলৈ আয়োগক পৰামৰ্শ দিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ পৰামৰ্শক লৈ মন্তব্য দিয়াৰ উচিত নহ'ব যদিও ভোটাৰ কাৰ্ড বা আধাৰ কাৰ্ড উলিওৱাটো যে এটা সহজ কাম আৰু ইয়াৰ পৰা বৈধ, অবৈধ নাগৰিকৰ পাৰ্থক্য উলিওৱা সম্ভৱ নহয় সেয়া অসমৰ অভিজ্ঞতাই প্ৰমাণ কৰি দিছে। অসমত সন্দেহযুক্ত নাগৰিক বুলি ধাৰণা কৰা অধিকাংশ ব্যক্তিৰ হাততে এই দুবিধ নথি আছে। বেছিভাগ বিৰোধী দলেই বিহাৰৰ ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ ব্যাপক সংশোধনীৰে প্ৰক্ৰিয়াটোৰ বিৰোধিতা কৰিছে আৰু এই লৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত বহুকেইটা গোচৰো পঞ্জীভুক্ত হৈছে। এনে অৱস্থাত নির্বাচন আয়োগে কেনেদৰে প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিব পাৰে বা আশা

কৰা ধৰণেৰে ৰাজ্যখনৰ ভোটাৰ তালিকাখন 'ভুৱা ভোটাৰ মুক্ত' কৰিব পাৰে সেয়া সময়ত দেখা পোৱা যাব। কিন্তু আমাৰ ৰাজ্যৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ'ল আৰু এপষেকৰ পাছত বিহাৰৰ অনুৰূপ ধৰণে নির্বাচন আয়োগে অসমৰ ভোটাৰ তালিকাখনৰো ব্যাপক বিশেষ সংশোধনীৰ কাম আৰম্ভ কৰিব বুলি ঘোষণা কৰিছে। বৰ্তমান আমাৰ ৰাজ্যৰ বিভিন্ন স্থানত বনাঞ্চল আৰু চৰকাৰী মাটি বেদখল কৰি গাঁও পাতি বহা হেজাৰ হেজাৰ সন্দেহযুক্ত নাগৰিকক উচ্ছেদৰ অভিযান চৰকাৰে চলাই আছে। সমান্তৰালকৈ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগঠনে এই অভিযানলৈ মুকলি সমর্থন আগবঢ়াইছে আৰু কিছুমানে নিজাকৈ সন্দেহযুক্ত লোকক খেদাত আগভাগ লোৱাত ৰাজ্যজুৰি এক উত্তেজনাপূর্ণ আৰু উদ্বেগজনক পৰিস্থিতি বিৰাজ কৰা পৰিলক্ষিত হৈছে। এই 'বেদখলকাৰী 'সকলৰ ৰাজ্যৰ একাধিক স্থানৰ ভোটাৰ তালিকাত নাম থকা বুলি খোদ মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে প্রকাশ কৰিছে। গতিকে, ধাৰণা কৰিব পৰা যায় যে অসমত ২০২৬-ৰ বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনৰ আগে আগে হ'ব লগা ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ ব্যাপক সংশোধনীত এই লোকসকলক বিশেষভাৱে 'টার্গেট' কৰি লোৱাটো হয়তো ৰাজ্য চৰকাৰে বিচাৰিব।

কিন্তু প্রশ্ন হ'ল অসমত এই সংশোধনীৰ সময়ত ভোটাৰ কাৰ্ড বা আধাৰ কাৰ্ডক বৈধ নথি হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব নে নহয়? ন্যায়ালয়ত বিচাৰাধীন বিষয় হোৱা সূত্রে ন্যায়ালয়ে দিয়া পথ-নির্দেশনা অনুসৰিয়ে নির্বাচন আয়োগে কাম কৰিব লাগিব। যদিহে ভোটাৰ কাৰ্ড আৰু আধাৰ কাৰ্ডক অগ্রাহ্য কৰাৰ যুক্তি আয়োগে ন্যায়ালয়ত সাব্যস্ত কৰিব পাৰে আৰু ই যদি অসমৰ বিশেষ সংশোধনীৰ ক্ষেত্ৰত প্রযোজ্য হয় তেনেহ'লে অসমত বহুতে ভোটাধিকাৰ হেৰুৱাবলগীয়া হোৱাটো খাটাং। তদুপৰি, ভোটাৰে ৰাজ্যৰ একাধিক সমষ্টিত বহু ভোটদান কৰি আছে। আয়োগৰ পুনৰীক্ষণত নিশ্চয় এইবোৰ ধৰা পৰিব। এই কথা এইখিনিতে উল্লেখ কৰিব লাগিব যে বিহাৰৰ বিশেষ সংশোধনীৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ কংগ্ৰেছকে ধৰি বিৰোধী দলবোৰে প্রতিবাদ কৰিছে যদিও দলৰ এগৰাকী সর্বোচ্চ নেতা ৰাহুল গান্ধীয়ে বেংগালুৰুৰ এটা লোক সভা সমষ্টিৰ তথ্য দি যি ভোট চুৰিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে সেইটো নির্বাচন আয়োগে বিহাৰত উন্মোচন কৰা অনিয়মবোৰৰ সৈতে একেই। ৰাহুল গান্ধীৰ তথ্য মতে বেংগালুৰুত এনে ভোটাৰ আছে যি একেটা সমষ্টিৰ ৪টামান ভোট কেন্দ্রত ভোটদান কৰিছিল।

৮০জনমান ভোটাৰ ঠিকনা আকৌ একেখন বীয়েৰ বাৰ। দেশৰ প্ৰত্যেকখন ৰাজ্যতে এনেকুৱা অনিয়ম অজস্র ওলাব, যি ভোটদানৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক এক ভেঁকো-ভাওনালৈ পৰ্যবসিত কৰিছে। এইবোৰ উদ্‌ঘাটন কৰিবলৈকে সকলো ৰাজ্যৰে ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন। লিৱিছে কোৱাৰ দৰে গণতন্ত্ৰৰ মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰিবলৈ হ'লে প্রতিটো ভোটক পৱিত্ৰ জ্ঞান কৰি অতি মূল্যৱান ভোটটোৰ মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰাৰ পৰিৱেশ ৰচনা হ'ব লাগিব। একাংশ ৰাজনৈতিক দল আৰু নেতাই ভোটক ন্যস্ত স্বার্থ পূৰণৰ আহিলালৈ ৰূপান্তৰ কৰাটো বন্ধ হ'ব লাগিব।

Share This