বসন্তৰ অন্তর্ধান

dainik janambhumi April 01, 2025

ডিজিটেল ডেস্ক : গ্রীষ্ম, বর্ষা, শৰৎ, হেমন্ত, শীত আৰু বসন্ত- আমাৰ জীৱনযাত্রাত এই ৬ টা ঋতুৰ পৃথক পৃথক পৰিৱেশৰ অনুভৱ যুগ যুগ ধৰি কৰি আহিছোঁ। কেৱল অনুভৱ কৰাই নহয়, জীৱনৰ বৈচিত্র্য, কৰ্মৰ বৈচিত্র্যও নির্ণয় হৈ আহিছে এই ঋতু অনুসৰি। গ্ৰীষ্মৰ লগত শৰতৰ জীৱনযাত্রা নিমিলে, নিমিলে বর্ষাৰ লগত বসন্তৰ পৰিৱেশ বা জীৱনযাত্ৰাৰ ৰূপ। এইকেইটা ঋতুৰ ভিতৰত বসন্তৰ গুৰুত্ব পৃথক। বসন্ত যেন জীৱনৰ এক সন্ধিক্ষণ! পুৰণিৰ পৰা নতুনলৈ ৰূপান্তৰৰ সন্ধিক্ষণ। বসন্তক ৰূপান্তৰৰ ঋতুৰূপে গণ্য কৰিয়েই সুধাকণ্ঠ ড° ভূপেন হাজৰিকাই গাইছিল- 'বহাগ মাথোঁ এটি ঋতু নহয়, নহয় বহাগ এটা মাহ/... বহাগ এটি নৱ নৱ চিন্তাৰ সাঁচিপাত পুথিবে পাত / ই উজলাই জীৱন আকাশ/... বহাগ এখনি সৃষ্টিৰ দলিল সূৰ্যৰ জ্যোতিত পোৱা/ বহাগেই এন্ধাৰৰ ত্ৰাস।' 'বহাগ' শব্দটোৰে বসন্তৰ সময়খিনিৰ বৈশিষ্ট্যকে গীতটোৰ মাজেৰে তুলি ধৰিছে মহান শিল্পীগৰাকীয়ে। 

এই বসন্তত নতুন সৃষ্টিৰ চেতনাৰ উন্মাদনা সনা মানুহৰ হৃদয়ে হৃদয়ে নিজক জগাই তোলাৰ ঢোল বাজে। ন-সাজেৰে তিলোত্তমা হৈ উঠা প্ৰকৃতিৰ ৰূপ দেখি বিভোৰ হৈ পৰে সৃষ্টিকামী মন। কিন্তু ঋতুৰ এই নৱযৌৱনা ৰূপ বসন্তক আমি হেৰুৱাবলৈ গৈ আছোঁ নেকি, সেই আশংকা ক্রমান্বয়ে প্রবল হৈ গৈ আছে, বর্তমান প্ৰকৃতিৰ অনাকাংক্ষিত গতি-গোত্র দেখি। যোৱা দেওবাৰৰ দিনটোৰ বেছিভাগ সময় প্রচণ্ড গৰমে ঠায়ে ঠায়ে জনজীৱনক অতিষ্ঠ কৰি তুলিছিল গ্রীষ্ম ঋতুৰ সময়ৰ দৰে। তাপমাত্রা অতিক্ৰম কৰিছিল ৩২°চেলছিয়াছৰ ওপৰলৈ। এই সময়ছোৱাত সাধাৰণতে ২০°ৰ পৰা ২৯০ ডিগ্রী চেলছিয়াছলৈ তাপমাত্রা থাকে। বৰষুণ এজাক আহিলে তাপমাত্রা কমে। কিন্তু দেওবাৰৰ দিনটোৰ গ্ৰীষ্ম প্রৱাহৰ অৱস্থাটোৱেই উমান দিছে চ'ত- বহাগক সামৰা বসন্তৰ এই সময়খিনিত তাপমান কোনটো স্তৰলৈকে যাব পাৰে! 'ক্লাইমেট চেন্ট্রেল' নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থা এটাই যোৱা বছৰ এখন প্রতিবেদন প্রকাশ কৰিছিল, যিখন প্ৰতিবেদনত ১৯৭০ চনৰ পৰা ২০২৩ চনলৈ ভাৰতৰ বিভিন্ন অংশত তাপমানৰ প্রৱাহৰ ধাৰাটো অধ্যয়ন কৰি চকুত পৰা পৰিৱৰ্তনবিলাকৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। 

'ক্লাইমেট চেন্ট্রেল'ৰ ক্লাইমেট ছায়েন্স বিভাগৰ উপাধ্যক্ষ ড° এন্ড্রিউ পাৰশ্বিঙে এই প্রতিবেদন প্রকাশ কৰি কৈছে যে মানৱ-সৃষ্ট বতৰ পৰিৱৰ্তনৰ পৰিণতিত সমগ্ৰ ভাৰততে বসন্ত কালটো নোহোৱা হৈ যাব। এই অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে উত্তৰ ভাৰতৰ বহু ঠাইত শীতৰ পৰা হঠাৎ গ্রীষ্মসদৃশ অৱস্থালৈ পৰিৱেশৰ ৰূপান্তৰ ঘটিবলৈ ধৰিছে; মাজত বসন্ত অংশটো নোহোৱাৰ নিচিনা হৈ পৰিবলৈ লৈছে। ড° পাৰশ্বিঙে কয় যে ভাৰতৰ উত্তৰ আৰু মধ্য অংশৰ ৰাজ্য বিলাকত জানুৱাৰী মাহৰ শীতৰ পৰিৱেশটো ফেব্ৰুৱাৰী মাহত নাটকীয়ভাৱে যথেষ্ট গৰমৰ দিনলৈ ৰূপান্তৰ হৈছে। মূলতঃ জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰেই প্ৰকৃতিত এনেকুৱা অস্বাভাৱিক বতৰৰ অৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰা বুলি উল্লেখ কৰি পাৰশ্বিঙে কয়, 'প্রাক্ মৌচুমী বসন্ত কালছোৱাত গৰমৰ মাত্ৰা বাঢ়ি যোৱাৰ গতি দ্রুত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছে।' যদি সংস্থাটোৰ প্রতিবেদনে দেখুওৱা এই ৰূপটোৱেই অব্যাহত থাকে, তেনেহ'লে আমাৰ হেঁপাহৰ বসন্ত কালটো হয়তো ঋতুৰ তালিকাৰ পৰা এদিন নোহোৱা হৈ পৰিব। যদি ইয়ে সত্য হয়, তেনেহ'লে অসমীয়া জাতিটোৱে 'গণজীৱনৰ সাহ' স্বৰূপ এটা ঋতুক হেৰুৱাব। এটা ঋতুক হেৰুওৱা মানে কেৱল গৰম-ঠাণ্ডাৰ ৰূপান্তৰ বা এছোৱা সময়ৰ অনুভৱৰ পৰিৱৰ্তনেই নহয়, বতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ ইয়াতকৈ বহুত বেছি। গ্রীষ্ম প্রৱাহৰ মাত্রা ক্রমান্বয়ে বৃদ্ধি পাই অহাটোৱে মানুহৰ জীৱন-যাপন অসহনীয় কৰি তোলাৰ লগতে অর্থনীতিতো শোধাবলৈ ধৰিছে প্রচণ্ড আঘাত। 

এটা সমীক্ষাত প্রকাশ পোৱা মতে, ২০২২ বৰ্ষত ভাৰতত গৰমৰ বাবে ১৯১ বিলিয়ন ঘণ্টা শ্রম ঘণ্টা (Labour hour)ৰ নষ্ট হৈছিল। বতৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে কৃষি, স্বাস্থ্য আৰু আন্তঃগাঁথনি খণ্ডত পৰিব পৰা বিকল্প প্রভাৱৰ বাবে ভাৰততে ২০৭০ চনলৈকে ২৪.৭% জি ডি পি হেৰুৱাব লগা হ'ব বুলি একাংশ অর্থনীতিবিদে আশংকা ব্যক্ত কৰিছে। আমাৰ মাজৰ পৰা হেঁপাহৰ ঋতু এটা যে হেৰাই যাবলৈ ওলাইছে, বতৰৰ পৰিৱৰ্তন, উষ্ণতাৰ বৃদ্ধিয়ে যে মানৱ সমাজক নিতৌ গভীৰ সংকটৰ গৰাহলৈ নি আছে তাক লৈনো আমি কিমান সচেতন? সৰু এটা উদাহৰণেই আমাৰ দায়বদ্ধতাৰ ৰূপ উদঙাই দিয়ে। ২০০১ চনৰ পৰা ২০১৮ চনৰ ভিতৰত দেশত ২০,৪৭২ হেক্টৰ বনভূমি অন্তর্ধান হ'ল। দেশৰ মুঠ বনাঞ্চলৰ ই ৭ শতাংশ। এই বিশাল বনভূমি অন্তর্ধান হোৱাৰ ফলত ইয়াত আশ্রয় লৈ থকা জীৱকুলৰে যে ক্ষতি হ'ল তেনে নহয়, কার্বন শোষণ কৰি ৰক্ষা কৰি থকা পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্যলৈও নমাই আনিছে প্রচণ্ড ভাবুকি। এনেকুৱা ধৰণৰ আচৰণ কৰি থকাৰ পৰিণতিত বসন্ত ঋতুটোক হেৰুওৱাই নহয়, আমি আহি থকা দিনবোৰত আৰু বহুত কিবা-কিবি হেৰুৱাব লগা হ'ব পাৰে!

Share This