শিক্ষা, আৰু কিমান পৰীক্ষা

Dainik janambhumi February 17, 2025

ডিজিটেল ডেস্কঃ শেহতীয়া বাতৰি অনুসৰি ৰাজ্যৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত এক গুৰুতৰ পৰিৱৰ্তন সাধন হ'ব। ৰাষ্ট্রীয় শিক্ষানীতি ২০২০ৰ আধাৰত ৰাজ্যত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন হ'ব নম্বৰবিহীন শিক্ষা ব্যৱস্থা। এই ব্যৱস্থা পোনতে প্রথম- দ্বিতীয় শ্রেণীত আৰম্ভ হ'ব যদিও পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত অষ্টম শ্রেণীলৈকে আগুৱাই নিয়া হ'ব। আপাতদৃষ্টিত কথাখিনি যোগাত্মক, আমাৰ শিক্ষাৰ গুণগত উৎকর্ষ হ'ব পৰা প্রচেষ্টা যেনেই লাগে। কিন্তু সচেতন লোকসকলৰ মনত সততে এটা প্রশ্নই উদ্বিগ্ন কৰে- সেয়া হ'ল 'শিক্ষাৰ নামত বিভিন্ন পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা অত্যধিক হোৱা নাইনে? সেই তাহানিৰ পৰা আনহে নালাগে মেট্রিক, উচ্চতৰ মাধ্যমিক, স্নাতক বৰ্ষক লৈয়ে চলিল অনেক পৰীক্ষা। মেট্রিক বাতিল কৰা, উচ্চতৰ মাধ্যমিক এবছৰীয়া কৰা, দুবছৰীয়া স্নাতক তিনিবছৰীয়া কৰা এনে অনেক পৰীক্ষাৰ পৰীক্ষা শিক্ষাৰ দীর্ঘদিনৰ ইতিহাসত ৰাইজে প্রত্যক্ষ কৰিছে। আনকি দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে কিছু বছৰৰ আগতে হঠাৎ স্নাতক পর্যায় চাৰিবছৰীয়া কৰি বহুতকে অসুবিধাত পেলাইছিল। বাকী পাঠ্যপুথিৰ পৰিৱৰ্তন, সময়সূচীৰ সালসলনি, পৰীক্ষাৰ নম্বৰ আৰু প্ৰশ্নৰ ধৰণ-কৰণৰ সালসলনিসমূহটো আছেই। ভূগোল-বুৰঞ্জী, চৰিত্ৰপাঠ বাহিৰ-ভিতৰ কৰাৰ বিতৰ্কবোৰৰ কথা নক'লোঁৱেই বা। ঘনে ঘনে সলনি হোৱা এই নীতি-নির্দেশনাই কিন্তু প্রায়ে ব্যতিব্যস্ত কৰে ছাত্র-ছাত্রী, অভিভাৱকক। বহু সময়ত ভাব হয় এই নীতি-নির্দেশনা, পৰিৱর্তনসমূহ কিছুমান মামুলি চমকহে নেকি! কাৰণ সেইবোৰৰ পৰা শিক্ষাৰ যোগাত্মক গুণগত পৰিৱৰ্তন সততে চকুত নপৰে। বিগত কেইবা বছৰৰ পৰা গুণোৎসৱৰ নামত ৰাজ্যৰ শিক্ষা খণ্ডত সঁচা অর্থতেই এক উৎসৱ হৈছে, কিন্তু ইয়াৰ পৰা হোৱা যোগাত্মক ফল ৰাইজে ৰাজ্যৰ শিক্ষাত দেখিছেনে? প্রতি বছৰে বিদ্যালয়সমূহত হোৱা গুণোৎসৱৰ খতিয়ানৰ আধাৰত পৰৱৰ্তী বছৰসমূহত সেই শিক্ষানুষ্ঠানৰ শৈক্ষিক আৰু আন্তঃগাঁথনি সম্পর্কীয় অভাৱ-অভিযোগ, দুর্বলতা আঁতৰ কৰিবলৈ কাৰ্যকৰী আঁচনি (ফল' আপ প্লেন) গ্রহণ কৰা চকুত নপৰে। সেয়ে অনেকেই ভাবিবলৈ বাধ্য হয় শিক্ষাৰ এক চমকহে নেকি এই গুণোৎসৱ।

চৰকাৰ সলনি হ'লেই শিক্ষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ নামত অনেক কিবাকিবি কৰা আজিকালি চকুত পৰে। ডাৰউইনৰ সূত্র বাদ দিয়াৰ পৰা মোগল ইতিহাস গুৰুত্বহীন কৰিব খোজা এনে অনেক কাম-কাজত শিক্ষাৰ গুণগত উৎকর্ষ সাধনতকৈয়ো ৰাজনৈতিক আকংক্ষা পূৰণৰ চেষ্টাহে বেছি প্রকট। একেদৰেই অপ্রিয় হ'লেও সত্য শিক্ষাবিদৰ পৰামৰ্শতকৈ ৰাজনৈতিক নেতা-আমোলাৰ চিন্তা আৰু পৰিকল্পনাইহে শিক্ষাৰ নীতি-নির্দেশনা প্রস্তুতিত অধিক গুৰুত্ব পায়।

এই কথাও ঠিক যে যিকোনো এটা বিষয়ৰ উৎকর্ষ সাধনৰ বাবে পৰীক্ষা-গৱেষণা লাগিবই। শিক্ষাৰ দৰে গুৰুত্বপূর্ণ বিষয় এটাৰ উৎকৰ্ষ সাধনৰ বাবেও পৰীক্ষা প্রয়োজনীয়। সেয়ে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ প্ৰসংগটো নস্যাৎ কৰা নাযায়। কিন্তু এই পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰাৰ পূর্বে বিষয়টো সম্পর্কে যথোপযুক্ত চিন্তা, গৱেষণা আৰু মন্থন হোৱাটো অতি প্রয়োজনীয়। এটা নীতি-নির্দেশনা জাৰি কৰাৰ কিছুদিনৰ পাছতেই সেয়া বাতিল কৰি নতুন নীতি-নির্দেশনা জাৰি কৰা কথাটোৱে প্রয়োজনীয় গৱেষণা আৰু মন্থন নোহোৱাকৈয়ে নীতি-নির্দেশনা যে জাৰি কৰা হৈছিল তাকে সূচায়। এনেবোৰ কথাত চৰকাৰী ধন-বিতৰ অপচয়তো হয়েই কিন্তু প্রধানকৈ ক্ষতিগ্রস্ত হয় ছাত্র-ছাত্রী আৰু অভিভাৱকসকল। তেওঁলোকে পাৰ কৰে বহু উদ্বিগ্ন আৰু অনিশ্চয়তাৰ সময়। বাধাপ্রাপ্ত হয় ছাত্র-ছাত্রীৰ জ্ঞান অর্জনৰ তথা নিজকে প্রস্তুত কৰাৰ সাধনা।

এই প্রসংগতে উল্লেখ কৰিব লাগিব প্রায় ডেৰশ কোটি জনসংখ্যাৰ এই দেশখনৰ পৰা বিজ্ঞানৰ মৌলিক গৱেষণাত জড়িত হৈ নিজস্ব প্রতিভাৰে জিলিকি উঠা লোক সাম্প্রতিক সময়ত আশানুৰূপ নোহোৱাৰ অভিযোগ কৰি অনেকেই কয় দেশৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা মৌলিক গৱেষণাৰ উপযোগী নহয়। আমাৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা ক্রমশঃ হৈ পৰিছে নম্বৰ কেন্দ্রিক, জ্ঞান কেন্দ্রিক নহয়। ছাত্র-ছাত্রীক চিন্তা কৰিবলৈ শিকোৱাতকৈ অধিক নম্বৰ পাবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সৰহ বুলি আজিৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাক সততে দোষাৰোপ কৰা হয়। যাৰ ফলত জ্ঞান, বিজ্ঞান, সাহিত্য সকলোতে মৌলিক চিন্তা-চর্চা কমি আহিছে বুলি বহুতেই মন্তব্য কৰিছে। কথাবোৰ বৰ মিছাও নহয়। কিন্তু পাহৰি গ'লে নহ'ব আৰু ছাত্র-ছাত্রীসকল বিজ্ঞানৰ পৰীক্ষাগাৰৰ একো একোটা গিনিপিগ নহয়। তেওঁলোক দেশৰ ভৱিষ্যৎ। সেয়ে তেওঁলোকক লৈ কৰা প্রতিটো পৰিকল্পনা, প্রতিখন আঁচনি হ'ব লাগিব দূৰদৃষ্টিসম্পন্ন, নিখুঁত আৰু এশ শতাংশ কার্যকৰী। কাৰোবাৰ ন্যস্ত স্বার্থ সিদ্ধিৰ আকাংক্ষা পূৰণ কৰিবলৈ আমি শিক্ষার্থীসকলক যিদৰে বলিদান দিব নোৱাৰোঁ সেইদৰে কোনোবাই কৰা ভুল আঁচনিৰ ফল ভুগিবলৈও এৰি দিব নোৱাৰোঁ। দেশৰ, ৰাজ্যৰ শিক্ষাৰ সৈতে জড়িত সকলোৱে এই কথা মনত ৰখা উচিত, শিক্ষাৰ সামগ্রিক উৎকর্ষ সাধনৰ বাবে পৰীক্ষা প্রয়োজনীয়, কিন্তু এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে আমাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক গিনিপিগৰ দৰে ব্যৱহাৰ নকৰি এক নিখুঁত দীর্ঘম্যাদী কার্যক্ষম পৰিকল্পনাৰেহে সংশ্লিষ্ট কর্তৃপক্ষ পৰীক্ষাৰ বাবে সাজু হওক। শিক্ষাক লৈ হোৱা পৰীক্ষা 'ফেইল' হ'লে এটা প্রজন্ম বিদ্যায়তনিকভাৱে 'ফেইল' হয়- সেই কথা আমিও মনত ৰাখিব লাগিব।

Share This